Mieren herkennen: Welke soorten heb ik?
Ik krijg van april tot september constant telefoontjes over mieren in huis. En de eerste vraag die ik altijd stel is: “Welke kleur hebben ze?” Want dat bepaalt hoe we ze bestrijden. Laat ik je uitleggen welke soorten we in Nederland hebben.
Zwarte Wegmier: De Huismier Nummer 1
Dit is veruit de meest voorkomende mier in Nederlandse huizen. 90% van mijn mierenklussen gaat over deze soort. Hoe herken je ze?
Uiterlijk: 3-5 millimeter lang (zo groot als een rijstkorrel). Glanzend zwart tot donkerbruin. Lange poten en antennes. Loopt in rechte lijnen – typisch mierengedrag.
Gedrag: Ze komen in grote groepen – als je er één ziet, zijn er honderden. Ze volgen feromoonsporen – daarom lopen ze in lijntjes. Ze zoeken zoet voedsel: suiker, honing, jam, maar ook vet en eiwitten.
Waar komen ze binnen: Via kieren in muren en vloeren, via raamkozijnen en deurkieren, via leidingdoorvoeren, soms door open ramen/deuren.
Goed nieuws: zwarte wegmieren zijn niet gevaarlijk. Ze bijten niet echt (wel een beetje knijpen als je ze pakt). Ze verspreiden geen ziektes. Maar ze zijn wel vervelend en hardnekkig.
Rode Bosmier: Meestal Buiten, Soms Binnen
Deze zie ik vooral in tuinen, maar soms komen ze binnen – vooral in oude huizen met houten vloeren of balken.
Uiterlijk: 4-9 millimeter (groter dan zwarte mieren). Roodbruin lijf met donkere achterlijf. Behaard lichaam. Agressiever dan zwarte mieren.
Gedrag: Ze bouwen grote nesten in tuinen (mierenhopen). Ze komen binnen op zoek naar hout (voor nestbouw) of zoet voedsel. Ze kunnen bijten EN sproeien mierenzuur – dat prikt! Ze zijn beschermd in sommige gebieden (niet de soort in je tuin, maar hun wilde familieleden).
Rode bosmieren in huis zijn gelukkig zeldzaam. Als je ze wel hebt, is dat meestal omdat er een nest in of nabij je huis is.
Vliegende Mieren: Niet een Aparte Soort!
Dit is een veelgemaakte fout. “Johan, ik heb vliegende mieren!” Nou, vliegende mieren zijn gewoon zwarte wegmieren of rode bosmieren die volwassen zijn geworden. Ze krijgen vleugels tijdens het paarseizoen (meestal juli-augustus).
Wat zijn het: Koninginnen en mannetjes die uitvliegen om nieuwe kolonies te stichten. Eén dag per jaar (warme dag na regen) vliegen alle kolonies tegelijk uit. Ze zwermen massaal – soms zie je honderden tegelijk. Na de paring sterven de mannetjes. De koninginnen verliezen hun vleugels en zoeken een plek voor een nieuw nest.
Als je veel vliegende mieren IN je huis ziet, betekent dat vaak dat er een nest IN of nabij je huis is. Dat is een probleem.
Andere Soorten (Zeldzaam)
Er zijn meer soorten, maar die zie ik zelden in huizen: gele weidemieren (leven vooral buiten in gras), houtmieren (in oude boomstammen en hout), diefmieren (piepklein, 1-2mm, geel – zeldzaam).
Waar zitten de nesten? Mieren opsporen
De grote vraag bij mieren in huis: waar is het nest? Want als je alleen de mieren bestrijdt die je ziet, maar het nest niet aanpakt, blijven ze komen. Ik leg je uit hoe je het nest opspoort.
Nesten Buiten Het Huis
Goed nieuws: de meeste mieren hebben hun nest buiten. Ze komen alleen binnen om voedsel te halen. Waar zijn die nesten?
In de tuin: Onder tegels en terrastegels (daar is het warm en beschut), in scheuren in bestrating, onder stenen en potten, in composthopen, langs muren en fundamenten, in onkruid en gras.
Hoe vind je ze: Volg de mieren! Letterlijk. Zie je een mierenspoor? Volg het naar buiten. Waar verdwijnen ze? Dat is de richting van het nest. Kijk naar kleine hoopjes zand – dat zijn uitgangen van mierennesten. Let op drukke in- en uitgangen – daar zit het nest dichtbij.
Bij zwarte wegmieren kan het nest 30 meter van je huis zijn. Ze lopen zo’n afstand met gemak. Daarom is het soms moeilijk te vinden.
Nesten In of Nabij Het Huis
Dit is ernstiger. Als mieren IN je huis nestelen, heb je een groter probleem. Waar doen ze dat?
In muren en vloeren: In spouwmuren (tussen binnen- en buitenmuur), onder vloerbedekking en parket, in isolatiemateriaal, in kieren tussen stenen/tegels, onder de fundering.
In hout: In oude houten balken (vooral als ze wat vochtig zijn), onder vensterbanken, in houten kozijnen, in houten vloeren (tussen de planken).
Hoe weet je dat het nest binnen is: Je ziet het hele jaar door mieren (niet alleen in de zomer). Je ziet vliegende mieren IN huis (grote aantallen). Je ziet kleine hoopjes zand in huis (vooral bij houten vloeren). Je hoort ze soms (duizenden mieren maken geluid in holle ruimtes).
Het Nest Opsporen: Mijn Truc
Wil je het nest vinden? Hier is wat ik doe:
Stap 1 – Voedseltest: Leg een druppel honing of suikerwater op een plekje waar je mieren ziet. Wacht 10-15 minuten. Kijk waar de mieren vandaan komen en naartoe gaan.
Stap 2 – Volg het spoor: Volg het mierenspoor helemaal. Binnen en buiten. Markeer de route met krijtjes. Waar eindigt het? Daar is het nest (of dichtbij).
Stap 3 – Zoek uitgangen: Bij buitennesten: zoek kleine hoopjes zand rond je huis. Bij binnennesten: zoek kleine openingen waar mieren uit komen (kieren, gaten, naden).
Lukt het niet om het nest te vinden? Bel mij. Met 20 jaar ervaring vind ik in 9 van de 10 gevallen het nest binnen een halfuur.
Waarom komen mieren naar binnen?
Deze vraag krijg ik vaak: “Johan, waarom komen die mieren nou net bij mij?” Laat ik uitleggen wat mieren aantrekt en hoe je dat kunt voorkomen.
Voedsel: Hun Hoofdreden
Mieren komen binnen om één reden: eten. Ze zijn op zoek naar suiker en eiwitten voor hun kolonie. Wat trekt ze aan?
Zoet voedsel: Kruimels en morsen, open potten jam, honing, suiker, fruit op het aanrecht, zoete dranken, plakkerige vlekken op de vloer.
Eiwitrijk voedsel: Vleesresten, kaas, noten, dierlijk vet, huisdierenvoer.
Een mier die voedsel vindt, laat een feromoonspo or achter. Andere mieren volgen dat spoor. Voor je het weet, heb je een complete mierensnelweg van je tuin naar je voorraadkast.
Water: Vooral Bij Droogte
In droge periodes komen mieren binnen op zoek naar water. Waar vinden ze dat? Lekken en druppelende kranen, condenswater rond koel apparaten, onder de gootsteen, in badkamers en toiletten, bij huisdierendrinkbakken.
Weer en Seizoen
Mierenactiviteit piekt in de zomer. Waarom? Bij warm weer zijn mieren actiever. Ze hebben meer voedsel nodig voor hun groeiende kolonie. Bij hitte zoeken ze binnen koelte en water. Na regen zoeken ze droge plekken (soms binnen).
Meestal zie je van april tot september de meeste mieren. Maar als het nest binnen zit, kun je ze het hele jaar zien.
Zo Voorkom Je Mieren
Wil je mieren weren? Dit zijn mijn tips:
Hygiëne: Ruim direct kruimels en morsen op, bewaar voedsel in goed gesloten potten en dozen, leeg de vuilnisbak dagelijks in de zomer, maak plakkerige vlekken weg (ook op de vloer), poets regelmatig onder apparaten.
Toegang blokkeren: Kit kieren in muren, vloeren en raamkozijnen, dicht gaten waar leidingen doorheen gaan, repareer kapotte horren, let op deursponningen – pas strips toe als er grote kieren zijn.
Tuin: Houd tegels en bestrating rond je huis vrij van onkruid, verwijder potjes en stenen dicht bij je huis, geen compost direct tegen de muur, snoei struiken en planten die tegen het huis groeien (mieren gebruiken die als brug).
Zijn mieren gevaarlijk of schadelijk?
Laat ik eerlijk zijn: mieren zijn niet echt gevaarlijk, maar wel vervelend. En in sommige gevallen kunnen ze schade aanrichten. Ik leg uit wat de risico’s zijn.
Gezondheidsrisico’s (Minimaal)
Goed nieuws: mieren verspreiden geen ziektes zoals kakkerlakken of vliegen. Ze zijn vrij hygiënisch voor ongedierte. Maar er zijn een paar aandachtspunten:
Voedselbesmetting: Mieren lopen door je keukenkastjes en over je eten. Alles waar ze over lopen, is technisch besmet. Bij grote aantallen kan dat een probleem zijn.
Allergieën: Sommige mensen zijn allergisch voor mierenbeten (zeldzaam). Bij rode bosmieren kan het mierenzuur irritatie veroorzaken (branderig gevoel op de huid).
Hygiëne: In horeca of zorg is elke mier er één te veel. De voedselautoriteit kan sancties opleggen bij mierenplagen.
Structurele Schade (Bij Nesten Binnen)
Als mieren IN je huis nestelen, kunnen ze schade aanrichten. Niet zo erg als houtworm, maar wel vervelend:
Houtaantasting: Sommige mieren (zoals houtmieren) graven gangen in hout. Ze eten het hout niet (dat doen termieten), maar maken wel tunnels. Bij grote kolonies kan dit hout verzwakken.
Isolatie beschadigen: Mieren in spouwmuren maken nesten in isolatiemateriaal. Dat vermindert de isolatiewaarde. Bij ernstige gevallen moet de isolatie vervangen worden.
Elektronica: Ik heb mierennesten gevonden in: stopcontacten, schakelaars, elektrische apparaten, achter de koelkast (warm!). Dit kan kortsluiting veroorzaken. Zeldzaam, maar het gebeurt.
Overlast (Hoofdprobleem)
Het grootste probleem van mieren? Overlast. Ze zijn overal: in je keukenkastjes, op je aanrecht, in je voorraadkast, soms in je bed (als je ’s avonds in bed gegeten hebt).
En als je er één ziet, zijn er honderden. Dat is frustrerend en onhygiënisch. Daarom begrijp ik goed dat mensen ze weg willen hebben.
Veelgestelde Vragen over Mieren Herkennen
Deze vragen krijg ik vaak over mieren in huis. Meer weten? Bel voor persoonlijk advies.
In 90% van de gevallen zijn het zwarte wegmieren - kleine (3-5mm), glanzend zwarte mieren die in lijntjes lopen. Ze komen van een nest buiten en zoeken voedsel binnen. Rode bosmieren (groter, roodbruin) zijn zeldzamer in huizen. Vliegende mieren zijn geen aparte soort - het zijn gewone mieren die vleugels hebben gekregen (paarseizoen, juli-augustus). Als je veel vliegende mieren BINNEN ziet, zit het nest waarschijnlijk in of nabij je huis. Twijfel je welke soort? Maak een foto en app me - dan kan ik het zien en advies geven.
Meestal buiten: onder tegels en terrastegels, in kieren in bestrating, langs muren en fundamenten, onder stenen en potten. Het nest kan 30 meter van je huis zijn! Hoe vind je het? Volg de mieren. Leg een druppel honing neer en kijk waar ze naartoe gaan. Als het nest binnen zit (ernstiger), vind je het in: spouwmuren, onder vloeren, in houten balken, in isolatie. Je weet dat het nest binnen zit als je het hele jaar door mieren hebt en/of veel vliegende mieren binnen ziet.
Nee, niet echt gevaarlijk. Zwarte wegmieren verspreiden geen ziektes en bijten nauwelijks. Ze zijn vooral overlast. Rode bosmieren kunnen wel bijten en mierenzuur spuiten - dat prikt. Maar ook die zijn niet gevaarlijk, gewoon vervelend. Indirect risico: voedselbesmetting (ze lopen over je eten), en bij nesten binnen kunnen ze isolatie beschadigen of soms elektronische apparaten verstoren (zeldzaam). In horeca zijn ze een probleem voor de hygiëne. Maar voor de meeste huishoudens: overlast, geen echt gevaar.
Piekseizoen is april-september. Waarom juist nu? Bij warm weer zijn mieren actiever. Hun kolonie groeit snel, dus ze hebben meer voedsel nodig. Ze hebben iets lekkers bij jou gevonden (suiker, kruimels, fruit). Een scout-mier vond eten en liet een feromoonspo or achter. Nu volgen honderden dat spoor. Soms komen ze binnen na regen (zoeken droge plek). Of bij hitte (zoeken water en koelte). De oplossing? Vind en verwijder de voedselbron, maak het feromoonspo or schoon met azijn of sop, blokkeer hun toegang, en pak het nest aan als het blijft.
Als het nest goed aangepakt is: nee. Maar let op: er zijn vaak meerdere nesten in een tuin. Als je één nest bestrijdt maar er zijn meer in de buurt, kunnen andere kolonies de lege plek innemen. Daarom is preventie zo belangrijk: blokkeer toegangswegen (kit kieren), verwijder voedselbronnen (kruimels opruimen, voedsel goed opbergen), maak feromoonspo ren weg met azijn. Bij professionele bestrijding pak ik vaak meerdere nesten tegelijk aan en maak ik een barrière rond je huis. Dat voorkomt terugkeer effectiever.
Maak nu een afspraak met een professionele ongediertebestrijder
Maak nu een afspraak met onze gecertificeerde ongediertebestrijders! Als u onderstaand formulier invult nemen wij contact met u op om direct een afspraak te maken
