De steenmarter: Hoe ziet hij eruit?
Als ongediertebestrijder met meer dan 20 jaar ervaring krijg ik elke herfst en winter dezelfde vraag: “Johan, heb ik een marter op zolder?” Mensen horen geluiden, zien sporen, maar weten vaak niet zeker of het een marter is. Laat ik je uitleggen waar je op moet letten.
Uiterlijk: Zo Herken Je Een Steenmarter
Een steenmarter is een middelgroot roofdier uit de wezelfamilie. Hij is ongeveer 40-50 centimeter lang (zonder staart), en met staart erbij kom je op 65-80 centimeter. Dat is best groot – ongeveer zo lang als een kleine kat, maar veel slanker en wendbaarder.
De kleur? Donkerbruin tot grijs-bruin op de rug, met een opvallende witte keelvlek die zich vaak vertakt richting de voorpoten. Die witte vlek is het belangrijkste herkenningspunt. Want een boommarter (die je zelden in huizen ziet) heeft een geelachtige keelvlek.
Wat ik vaak hoor van klanten: “Ik dacht dat het een grote rat was!” Dat klopt, qua grootte lijken ze op elkaar. Maar een marter heeft een langere staart, een puntige snuit, en die kenmerkende witte keelvlek.
Gedrag: Nachtdier Met Persoonlijkheid
Marters zijn nachtdieren. Overdag slapen ze, ’s nachts worden ze actief. En geloof me, als je een marter op zolder hebt, merk je dat. Ze zijn niet subtiel. Ze rennen, springen, slepen spullen, en maken een hoop kabaal.
Vorige week nog had ik een klant die niet kon slapen omdat de marter elke nacht boven haar slaapkamer aan het rennen was. “Het klinkt alsof er iemand rondloopt,” zei ze. En zo voelt het ook.
Marters zijn ook nieuwsgierig en speels. Ze vernielen isolatie niet uit boosaardigheid – ze zijn gewoon aan het spelen, nestmateriaal verzamelen, of voedsel verstoppen. Maar de schade die ze aanrichten is wel echt.
Waar Vind Je Marters?
In Nederland komen steenmarters vooral voor in bebouwd gebied. Ze hebben zich perfect aangepast aan het leven bij mensen. Favoriete plekken:
Zolders: Warm, droog, beschut, en veel verstopplekken. Perfect voor een marter.
Schuren en bijgebouwen: Vooral als je daar spullen opslaat of dieren hebt (kippen, konijnen).
Kruipruimtes: Minder vaak, maar het komt voor. Vooral als de kruipruimte goed toegankelijk is.
Auto’s: Ja, echt. Marters kruipen in motorcompartimenten en bijten kabels en slangen door. Dit is vooral een probleem in de paartijd (juni-augustus).
Waarom juist zolders? Omdat ze daar rust vinden, het er warm is, en ze veilig zijn voor grotere roofdieren. Plus: veel zolders hebben gaten en kieren waar ze doorheen kunnen.
Sporen en geluiden: Zo herken je een marter
Oké, je hebt waarschijnlijk nog nooit een marter gezien. Want ze zijn nachtdieren en schuw. Maar ze laten wel duidelijke sporen achter. En die sporen zijn vaak het eerste bewijs dat je een marter hebt. Laat ik je uitleggen waar je op moet letten.
Geluiden ’s Nachts: Het Meest Opvallende Teken
Dit is meestal hoe mensen erachter komen dat ze een marter hebben. Je hoort ’s nachts lawaai op zolder. En niet zomaar lawaai – het klinkt alsof er iemand rondloopt. Wat kun je horen?
Gestommel en getrappel: Marters rennen over de zolder. Het zijn geen muizen of ratten – dit klinkt zwaarder, harder.
Krabbende geluiden: Als ze isolatie wegtrekken of ergens proberen binnen te komen.
Rollende geluiden: Soms spelen ze met dingen, of rollen noten rond.
Geritsel: Als ze door spullen scharrelen of nestmateriaal verzamelen.
Wanneer hoor je dit? Meestal tussen 22:00 uur ’s avonds en 05:00 uur ’s ochtends. Met pieken rond middernacht en vroeg in de ochtend. Als je overdag lawaai hoort, is het waarschijnlijk geen marter (tenzij je hem verstoord hebt).
Uitwerpselen: De Bevestiging
Marters poepen vaak op vaste plekken – we noemen dat latrines. En die latrines vind je meestal in een hoek van de zolder, of op een verhoogd punt.
Hoe zien marteruitwerpselen eruit? Ze zijn 8-10 centimeter lang, ongeveer zo dik als je duim, donkergrijs tot zwart, vaak gedraaid (als een worst), en bevatten haartjes, botten, pitten van fruit (marters eten veel fruit in de zomer).
Wil je weten of het vers is? Verse uitwerpselen zijn donker en glanzend. Oude uitwerpselen worden grijs en brokkelen af. Als je verse uitwerpselen ziet, betekent dat dat de marter er nog steeds is.
Schade Aan Isolatie En Materialen
Marters vernielen isolatiemateriaal om nestmateriaal te maken. Wat je ziet: grote hoeveelheden isolatie die weggetrokken zijn, vaak in een hoek of onder dakpannen, isolatie die over de zolder verspreid ligt, gaten in isolatie waar de marter doorheen loopt.
Ook bijten ze op dingen. Kabels (dit is gevaarlijk!), waterslangen, houten balken (niet vaak, maar het komt voor). In auto’s bijten ze remslangen, koelslangen, en elektrische bedrading door. Dat kan levensgevaarlijk zijn.
Geur
Marters hebben een scherpe, muskusachtige geur. Het lijkt een beetje op de geur van een fret, maar minder intens. Als je zolder naar muskus ruikt, en je hebt geen andere verklaring, kan het een marter zijn.
Let op: de geur wordt sterker tijdens de paartijd (juni-augustus). Dan markeren ze hun territorium met geurklieren, en dat ruik je echt.
Pootafdrukken
Als je stof op je zolder hebt (en wie heeft dat niet?), kun je pootafdrukken zien. Marterpoten zijn kleiner dan je denkt – ongeveer 4 bij 4 centimeter. Ze hebben vijf tenen met klauwtjes, en de afdruk lijkt een beetje op die van een kleine hond, maar met scherpere klauwtjes.
Waarom komt een marter op je zolder?
Goed dat je het vraagt! Want marters komen niet zomaar ergens. Ze zoeken specifieke dingen, en als jouw zolder die biedt, komen ze graag langs. Laat ik je uitleggen waarom.
Wat Trekt Marters Aan?
Marters zoeken drie dingen: beschutting, voedsel, en een veilige plek om te slapen. Een zolder biedt dat allemaal. Laat ik het uitleggen.
Beschutting en warmte: Zolders zijn warm en droog. Perfect voor een marter om te slapen, vooral in de winter. Ze kruipen in isolatie, onder dakpannen, achter spullen. Daar zijn ze beschermd tegen wind, regen, en kou.
Veiligheid: Op een zolder zijn geen natuurlijke vijanden. Geen vossen, geen honden, geen mensen die je lastigvallen. Voor een marter is dat ideaal.
Voedsel in de buurt: Marters eten muizen, ratten, vogels, insecten, eieren, fruit, en afval. Als je huis of tuin voedsel biedt (bijvoorbeeld een vuilnisbak die niet goed dicht is, vogelvoer, fruit op de grond, muizen in je kruipruimte), dan trekt dat marters aan.
Wat ik vaak zie: mensen hebben een muizenprobleem, en dan komt een marter omdat hij die muizen wil eten. De marter lost je muizenprobleem op, maar creëert een nieuw probleem.
Hoe Komen Ze Binnen?
Marters zijn wendbaar en kunnen door verrassend kleine openingen. Een gat van 5-6 centimeter is al genoeg. Waar komen ze binnen?
Losse of kapotte dakpannen: De nummer één toegangsroute. Vooral bij oude daken met dakpannen die niet goed vastzitten.
Gaten in de gevel: Kieren rond dakgoten, ventilatieopeningen zonder gaas, gaten waar vroeger kabels doorheen gingen.
Open dakramen of luiken: Als je een dakraam open laat staan ’s nachts, kan een marter zo naar binnen klimmen.
Via bomen of struiken: Marters klimmen uitstekend. Als er een boom tegen je huis staat, gebruiken ze die als ladder naar je dak.
Seizoen: Wanneer Komen Ze?
Marters zijn het hele jaar actief, maar je merkt ze vooral in twee periodes:
Herfst en winter (september-maart): Ze zoeken een warme plek om te overwinteren. Dit is de drukste tijd voor marterbestrijding.
Paartijd (juni-augustus): Mannetjes zijn op zoek naar vrouwtjes, en ze zijn extra actief en luidruchtig. Dit is ook wanneer ze veel schade aan auto’s maken.
Zo Voorkom Je Marters
Wil je voorkomen dat marters op je zolder komen? Mijn praktische tips:
Dak onderhouden: Controleer je dakpannen jaarlijks. Zorg dat ze goed vastzitten. Vervang kapotte pannen direct.
Gaten dichten: Loop rond je huis en zoek gaten, kieren, losse panelen. Dicht ze met stevig materiaal (plaatwerk, gaas, cement). Marters kunnen plastic en hout soms doorknagen, dus gebruik stevig spul.
Ventilatie-openingen afschermen: Zet stevig gaas (maaswijdte max 1 cm) voor ventilatieopeningen. Marters kunnen er anders doorheen.
Bomen snoeien: Zorg dat er geen takken tegen je huis of dak hangen. Houd minimaal 2 meter afstand.
Voedsel weghalen: Geen vogelvoer ’s nachts buiten laten, vuilnisbakken goed afsluiten, gevallen fruit opruimen, geen etenswaren op zolder opslaan.
Schade door marters: Wat staat je te wachten?
Misschien denk je: “Het is maar een klein beestje, hoe erg kan het zijn?” Nou, laat me eerlijk zijn: marters kunnen enorme schade aanrichten. Ik zie het wekelijks bij klanten. En hoe langer je wacht, hoe erger het wordt.
Isolatiemateriaal: De Grootste Schade
Marters vernielen isolatie om nestmateriaal te maken. Ze trekken het uit de spouw, scheuren het in stukken, verspreiden het over de zolder. Wat betekent dat voor jou?
Warmteverlies: Als je isolatie weg is, stijgen je energiekosten. Ik heb klanten gehad die honderden euro’s per jaar meer betaalden aan verwarming.
Vervangingskosten: Nieuwe isolatie aanbrengen kost geld. Gemakkelijk €1.000 tot €3.000 voor een gemiddelde zolder.
Vochtproblemen: Als isolatie beschadigd is, kan dat leiden tot condensatie en vochtproblemen. En dat leidt weer tot schimmel.
Vorige maand had ik een klant waarbij de marter de helft van de isolatie vernield had. De zolder was zo koud dat er ijsbloemen op de ramen zaten. Dat had hij maanden laten zitten, en nu kostte het hem €2.500 om te herstellen.
Kabels En Leidingen: Gevaar!
Marters bijten op alles. Elektrische kabels, waterslangen, gasslangen. Dit is niet alleen duur, maar ook gevaarlijk. Een doorgebeten elektrische kabel kan kortsluitingbrand veroorzaken. Een doorgebeten waterslang leidt tot lekkage en waterschade.
In auto’s is het nog erger. Remslangen, koelslangen, ontstekkingskabels – marters bijten ze allemaal door. Ik ken verhalen van mensen die met hun auto de weg op gingen, en plots geen remmen meer hadden. Levensgevaarlijk.
Geluidsoverlast: Slapeloze Nachten
Dit onderschat men vaak. Maar de geluidsoverlast is enorm. Marters zijn ’s nachts actief, en ze maken veel lawaai. Rennen, springen, slepen, krassen. Mensen kunnen niet slapen, worden chagrijnig, gestrest.
Ik heb klanten gehad die weken niet goed geslapen hadden. Die op de bank gingen slapen omdat de zolder boven hun slaapkamer was. Sommigen werden er zelfs ziek van.
Structurele Schade
Marters knagen soms op houten balken en dakconstructies. Niet vaak, maar het komt voor. Als ze een balk beschadigen die structureel belangrijk is, kan dat gevaarlijk worden.
Ook maken ze gaten groter. Een klein gat van 5 cm wordt door hun gegraaf en geknaag een gat van 15 cm. En dan kunnen er andere dieren binnen: duiven, kraaien, ratten.
Hygiëne En Gezondheid
Marteruitwerpselen kunnen parasieten en bacteriën bevatten. Als die uitwerpselen opdrogen en tot stof worden, kan je dat inademen. Dat is niet gezond, vooral niet voor mensen met astma of andere luchtwegproblemen.
Ook trekken marters andere ongedierte aan. Hun voedselresten trekken ratten en muizen aan. Hun uitwerpselen trekken vliegen en kevers aan. Voor je het weet, heb je meerdere plagen.
Daarom zeg ik altijd: als je een marter op zolder hebt, pak het direct aan. Hoe langer je wacht, hoe meer schade, hoe duurder de oplossing. Bel me, dan kom ik kijken en maak ik een plan. Dat scheelt je uiteindelijk tijd, geld, en vooral: stress.
Veelgestelde Vragen over Marters Herkennen
Deze vragen krijg ik het meest over marters op zolder. Staat jouw vraag er niet bij? Bel me gerust voor persoonlijk advies.
Een steenmarter is ongeveer 40-50 cm lang (zonder staart), met een bruingrijze vacht en een opvallende witte keelvlek die zich vaak vertakt naar de voorpoten. Met staart erbij wordt hij 65-80 cm. Hij lijkt qua grootte op een kat, maar is veel slanker en wendbaarger. Het belangrijkste herkenningspunt is die witte keelvlek - een boommarter heeft een geelachtige vlek. Marters hebben een langere snuit dan katten, en hun staart is erg pluizig.
Marters maken best veel lawaai voor hun grootte. Je hoort vooral gestommel en getrappel - het klinkt zwaarder dan ratten of muizen, meer alsof er iemand loopt. Ook hoor je krabbende en krabbende geluiden als ze isolatie wegtrekken, rollende geluiden als ze met dingen spelen, en geritsel als ze door spullen scharrelen. Je hoort dit vooral 's nachts tussen 22:00 en 05:00 uur, met pieken rond middernacht. Overdag zijn ze stil omdat ze slapen.
Marters zijn strikt nachtdieren. Ze slapen overdag en worden actief bij het invallen van de duisternis, meestal vanaf 22:00 uur tot zonsopgang rond 05:00-06:00 uur. Je merkt ze vooral in twee periodes: herfst/winter (september-maart) als ze een warme plek zoeken om te overwinteren, en tijdens de paartijd (juni-augustus) wanneer ze extra luidruchtig zijn. In deze maanden krijg ik de meeste meldingen van marters op zolders.
Marters zijn opportunistische alleseters. Ze eten vooral muizen, ratten, vogels (en hun eieren), insecten, slakken, regenwormen, fruit (kersen, appels, peren), bessen, en afval uit vuilnisbakken. In de zomer eten ze veel fruit en insecten, in de winter meer knaagdieren en vogels. Dit is ook waarom ze in huizen komen - als je muizen hebt, trekt dat marters aan. Ironisch genoeg lost de marter je muizenprobleem op, maar creëert hij een nieuw probleem.
Marters zijn over het algemeen schuw en vermijden contact met mensen. Ze vallen niet aan tenzij ze in het nauw gedreven worden. Als je een marter probeert te vangen of vast te pakken, kan hij bijten en krabbende - en dat doet pijn, want ze hebben scherpe tanden en klauwen. De echte gevaren zijn indirect: ze bijten elektrische kabels door (brandgevaar), beschadigen waterslangen (lekkage), en in auto's bijten ze remslangen door (levensgevaarlijk). Hun uitwerpselen kunnen parasieten en bacteriën bevatten. Dus niet aanraken, en laat de bestrijding over aan professionals zoals mij.
Maak nu een afspraak met een professionele ongediertebestrijder
Maak nu een afspraak met onze gecertificeerde ongediertebestrijders! Als u onderstaand formulier invult nemen wij contact met u op om direct een afspraak te maken
